محمد جواد مغنية ( مترجم : معمورى )

121

در سايه سار نهج البلاغه ( في ظلال نهج البلاغة ) ( فارسى )

برافراشت و هر كدام را در موضع خود به گونه‌اى قرار داد كه با ديگر ستارگان انسجام يابند . ( به غير عمد يدعمها ، و لا دسار ينظمها ) اجرام آسمانى در فضا و بدون اتكاى به چيزى قرار گرفته‌اند و به جز نيروى جاذبه‌اى كه خداوند در همه ستارگان قرار داده ، چيز ديگرى آنها را در كنار هم نگه نداشته است . ( ثمّ زيّنها بزينة الكواكب ) برخى بر اين باورند كه ضمير مفعولى در « زيّنها » به آسمان دنيا باز مىگردد و به اين آيه قرآن استناد مىكنند كه « ما آسمان دنيا را با ستارگان آراستيم . » « 1 » ليكن چنين به نظر مىرسد كه مرجع ضمير مفعولى در سه فعل « يدعمها ، ينظمها ، زينها » آسمانهاى هفت‌گانه است ؛ چه آن كه سياق هر سه عبارت يكسان بوده و به همديگر عطف شده‌اند و عطف مشاركت و همسانى را مىرساند . خداوند زيبايى و جمال را با آفرينش ستارگان در آسمانها قرار داد و عبارات بعدى امام عليه السّلام به دليلى اين زيبايى اشاره مىكند . ( و ضياء الثّواقب ، و أجرى فيها سراجا مستطيرا ، و قمرا منيرا . في فلك دائر ، و سقف سائر ، و رقيم مائر ) واژه « الثواقب » تمام ستارگان و سيارات به جز خورشيد و ماه را در بر مىگيرد و به اين دو به طور جداگانه اشاره شده است . عبارت « السراج المستطير » حاكى از خورشيد و « فلك » به معناى مدار است و عبارت به اين معنا است كه هر يك از ستارگان و خورشيد و ماه در فراخى فضا شناور هستند و آن چه انسان در آسمان و بالاى سر خود مىبيند ، شايد در چند ساعت پيش در آن سوى كره زمين و پايين پاى او بوده است و آن چه هنگام عصر در سمت راست او قرار داد ، صبحگاهان در سمت چپ

--> ( 1 ) . إِنَّا زَيَّنَّا السَّماءَ الدُّنْيا بِزِينَةٍ الْكَواكِبِ صافات / 37 : 6 .